Problemy ze snem i nastrojem po odstawieniu narkotyków

Tak, problemy ze snem, trudności z koncentracją i obniżony nastrój mogą utrzymywać się przez pewien czas po odstawieniu narkotyków. To, co opisujesz, zdarza się osobom, które przestały używać substancji psychoaktywnych, nawet jeśli od ostatniego użycia minęło już kilka tygodni.

Przede wszystkim chcę Ci powiedzieć coś ważnego: to, że nadal nie czujesz się dobrze, nie oznacza, że nie robisz postępów. Sam fakt, że przestałeś używać narkotyków, jest istotnym krokiem. Organizm i psychika mogą potrzebować czasu, żeby przystosować się do funkcjonowania bez substancji.

Rozumiem też, że to może być zniechęcające. Człowiek przestaje brać narkotyki, liczy na poprawę, a tymczasem nadal budzi się zmęczony, trudno mu się skupić i nie potrafi cieszyć się tym, co kiedyś sprawiało mu przyjemność.

Dlaczego tak się dzieje?

Substancje psychoaktywne wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego, w tym na mechanizmy związane ze snem, motywacją, koncentracją i regulacją emocji.

Po ich odstawieniu mogą występować zaburzenia snu, wahania nastroju, niepokój, zmęczenie i trudności poznawcze. Czasami mówi się o przedłużających się objawach po odstawieniu, jednak ich przebieg zależy od rodzaju substancji, długości używania, ogólnego stanu zdrowia i indywidualnych predyspozycji.

U części osób poprawa następuje w ciągu kilku dni lub tygodni, u innych niektóre problemy utrzymują się miesiącami. Nie oznacza to jednak, że każdy taki objaw jest skutkiem odstawienia. Podobne dolegliwości mogą wynikać również z depresji, zaburzeń lękowych, innych chorób czy problemów ze snem wymagających osobnego leczenia.

Kiedy powinieneś zgłosić się do lekarza?

Nie musisz czekać, aż objawy staną się bardzo nasilone. Skoro nadal źle śpisz, masz obniżony nastrój i trudności z koncentracją, warto już teraz umówić wizytę u lekarza rodzinnego, psychiatry lub lekarza zajmującego się leczeniem uzależnień.

Szczególnie ważna jest konsultacja, jeżeli:

• obniżony nastrój utrzymuje się przez dwa tygodnie lub dłużej;

• bezsenność utrudnia Ci normalne funkcjonowanie;

• przestają cieszyć Cię rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność;

• coraz trudniej radzisz sobie z codziennymi obowiązkami;

• pojawia się silna chęć ponownego sięgnięcia po narkotyki, żeby poprawić samopoczucie.

Utrzymujący się obniżony nastrój może wymagać diagnostyki w kierunku depresji, niezależnie od wcześniejszego używania substancji.

Jeżeli pojawią się myśli samobójcze, poczucie utraty kontroli, omamy lub silne splątanie, potrzebna jest pilna pomoc medyczna. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia zadzwoń pod 112 albo zgłoś się na SOR.

Co możesz zrobić, żeby sobie pomóc?

Na początek spróbuj kilku niewielkich zmian. Ustal regularne godziny zasypiania i wstawania, zadbaj o codzienny ruch, ogranicz kofeinę wieczorem i staraj się wychodzić na światło dzienne. Nie próbuj leczyć bezsenności alkoholem, narkotykami ani lekami uspokajającymi bez konsultacji z lekarzem.

Warto również utrzymywać kontakt z terapeutą lub grupą wsparcia. Zdrowienie nie polega wyłącznie na zaprzestaniu używania narkotyków. To także stopniowe odzyskiwanie równowagi emocjonalnej, poczucia bezpieczeństwa i satysfakcji z życia.

I proszę, nie porównuj swojego tempa zdrowienia z innymi. Każdy organizm reaguje inaczej. Gorszy dzień nie przekreśla wcześniejszego wysiłku, a korzystanie z pomocy lekarza nie jest oznaką słabości.