Czy nawrót uzależnienia zaczyna się przed pierwszym kieliszkiem?

Tak. Nawrót bardzo często zaczyna się wcześniej niż samo sięgnięcie po alkohol. Pierwszy kieliszek bywa dopiero końcowym etapem procesu, który rozwijał się już od dni albo tygodni.

To, co opisujesz — izolowanie się, zaniedbywanie terapii i narastająca drażliwość — rzeczywiście może należeć do wcześniejszych sygnałów nawrotu. Często najpierw zmienia się sposób funkcjonowania: człowiek gorzej śpi, przestaje korzystać ze wsparcia, zamyka się w sobie, wraca do starych sposobów radzenia sobie ze stresem, zaczyna wszystko robić sam i coraz mniej mówi o tym, co się z nim dzieje.

Później mogą pojawić się zmiany w myśleniu: „już mam to pod kontrolą”, „terapia nie jest mi potrzebna”, „inni przesadzają”, „jedno piwo niczego nie zmieni”. Czasami wraca też idealizowanie alkoholu i zapominanie o jego konsekwencjach. Dopiero później pojawia się konkretna decyzja o piciu.

Dlatego w terapii zapobieganie nawrotom nie polega wyłącznie na pilnowaniu, żeby „nie wziąć pierwszego kieliszka”. Chodzi również o zauważanie, co dzieje się wcześniej. Jeśli widzisz, że znowu odcinasz się od ludzi, przestajesz dbać o leczenie, narasta napięcie albo pojawia się myślenie charakterystyczne dla dawnego picia, to jest dobry moment na reakcję.

Ważne też, żeby nie traktować tych sygnałów jak dowodu porażki. One są raczej informacją, że coś w zdrowieniu zaczyna się rozjeżdżać i trzeba wrócić do tego, co wcześniej pomagało.

Dobrze jest znać własne sygnały ostrzegawcze. U jednej osoby będzie to izolacja, u innej bezsenność, u jeszcze innej konflikty, przeciążenie pracą albo rezygnacja ze spotkań terapeutycznych. Im wcześniej człowiek je rozpoznaje, tym większa szansa, że zatrzyma nawrót zanim dojdzie do picia.