Czy lekarz powinien wiedzieć o wcześniejszym używaniu narkotyków?

Tak, zdecydowanie warto powiedzieć lekarzowi o wcześniejszym używaniu narkotyków. Zatajenie rodzaju substancji, czasu jej przyjmowania i momentu odstawienia może utrudnić postawienie właściwej diagnozy, a czasami również wpłynąć na bezpieczeństwo leczenia.

Zanim jednak wyjaśnię Ci dlaczego, chcę odnieść się do Twojego wstydu. Rozumiem, że rozmowa o narkotykach może być trudna, zwłaszcza jeśli obawiasz się oceny, nieprzyjemnych komentarzy albo tego, że lekarz zacznie traktować Cię inaczej.

Pamiętaj jednak, że nie idziesz do lekarza po ocenę swojej przeszłości. Idziesz po pomoc w odzyskaniu zdrowia. Masz prawo oczekiwać profesjonalnego podejścia, szacunku i dyskrecji.

Dlaczego szczerość wobec lekarza jest tak ważna?

Niektóre problemy zdrowotne mogą mieć związek z wcześniejszym używaniem substancji psychoaktywnych. Dotyczy to zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego.

W zależności od rodzaju narkotyku i sposobu jego przyjmowania mogą występować między innymi zaburzenia snu, problemy z koncentracją, stany lękowe, obniżony nastrój, zaburzenia pracy serca czy inne dolegliwości.

Jeśli lekarz nie wie o wcześniejszym używaniu narkotyków, może nie uwzględnić istotnej przyczyny objawów lub zlecić niepotrzebne badania, zanim rozpozna właściwy problem.

Wiedza o używanych substancjach pomaga także bezpiecznie dobierać leki, uwzględniać potencjalne interakcje oraz oceniać ryzyko objawów odstawienia.

Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie Twoje obecne dolegliwości są skutkiem narkotyków. Dobry lekarz powinien rozpatrzyć również inne możliwe przyczyny, zamiast automatycznie przypisywać wszystko uzależnieniu.

Czy lekarz zachowa tę informację w tajemnicy?

Co do zasady tak. W Polsce lekarzy i pozostały personel medyczny obowiązuje tajemnica zawodowa. Informacje o wcześniejszym używaniu narkotyków są objęte ochroną, podobnie jak inne dane dotyczące zdrowia.

Istnieją jednak ustawowe wyjątki, między innymi sytuacje zagrożenia życia lub zdrowia oraz konieczność przekazania informacji personelowi uczestniczącemu w leczeniu. Samo przyznanie się do wcześniejszego używania narkotyków nie oznacza automatycznego zawiadomienia policji.

Informacje istotne dla leczenia mogą zostać zapisane w dokumentacji medycznej, która również podlega ochronie.

Jak powiedzieć lekarzowi o swojej przeszłości?

Nie musisz opowiadać całej historii swojego życia. Możesz zacząć od kilku prostych zdań:

Panie doktorze, chciałbym powiedzieć o czymś, o czym trudno mi rozmawiać. W przeszłości używałem narkotyków i obawiam się, że mogło to wpłynąć na moje zdrowie. Wstydzę się o tym mówić, ale zależy mi na właściwej diagnozie i leczeniu.

Warto następnie przekazać lekarzowi:

• jakie substancje przyjmowałeś, nawet jeśli nie znasz ich dokładnego składu;

• jak długo i jak często ich używałeś;

• kiedy ostatnio je przyjąłeś;

• w jaki sposób były przyjmowane;

• jakie masz obecnie objawy oraz jakie leki, alkohol lub inne substancje przyjmujesz.

Jeżeli nie pamiętasz dokładnych dat albo ilości, powiedz o tym. Nie musisz znać wszystkich odpowiedzi.

A jeśli lekarz zacznie mnie oceniać?

Masz prawo do godnego i pełnego szacunku traktowania, niezależnie od swojej historii używania substancji. To jeden z podstawowych praw pacjenta.

Jeśli spotkasz się z lekceważeniem, możesz skorzystać z konsultacji u innego specjalisty. Nie pozwól jednak, żeby jedno przykre doświadczenie zniechęciło Cię do szukania pomocy.

Jeżeli obecnie masz poważne objawy, takie jak ból w klatce piersiowej, drgawki, zaburzenia świadomości czy trudności z oddychaniem, nie odkładaj pomocy medycznej — dzwoń pod 112.

Chciałabym, żebyś zapamiętał jedną rzecz: Twoja przeszłość nie odbiera Ci prawa do troski, szacunku i dobrego leczenia. Nie musisz udowadniać lekarzowi, że zasługujesz na pomoc. Zasługujesz na nią niezależnie od tego, co wydarzyło się wcześniej.